محلههای پرخطر تهران کدامند؟
۱۳:۳۳ | ۱۳۹۸/۰۲/۲۸
نتایج یک پژوهش نشان میدهد احتمال فرونشست زمین در مناطق جنوبی شهرستان تهران همچون چهاردانگه و همچنین شهرستانهای پاکدشت، پیشوا، بخشهای شمالی شهرستان ورامین و شهرری، بخش میانی شهریار، اسلامشهر، بهارستان، بخشهای شمالی رباط کریم از استان تهران و بخش جنوبی شهرستان کرج، هشتگرد و نظرآباد از استان البرز بسیار زیاد است.
به گزارش اخبار ساختمان، وقوع سوانح طبیعی به قدمت بشر است. سوانح و مخاطرات طبیعی همواره زیستگاههای بشری را با چالش روبهرو کرده است. تمامی جوامع در مقابل سوانح طبیعی آسیبپذیر هستند، فقط میزان تاثیرپذیری آنها از مکانی به مکان دیگر متفاوت است.
در پژوهشی که مهندس مریم منتظریون، کارشناس ارشد معماری گرایش بازسازی پس از سانحه از دانشگاه شهید بهشتی و مهندس فرشته اصلانی، دانشجوی دکترای عمران گرایش مهندسی زلزله، از پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله انجام دادهاند آمده است: «فرونشست زمین، نشست تدریجی یا ناگهانی قسمتهایی از سطح زمین به واسطه نیروی ثقل است که در اثر انحلال، حفاری، جابهجایی مصالح یا استخراج سیالات زیرسطحی ایجاد میشود. پژوهشگران رابطه بین توسعه شهری و فرونشست زمین را رابطهای دوجانبه میدانند که هر دو بر هم تاثیرگذاشته و تأثیر میپذیرند.»
محققان در ادامه میگویند: «پژوهشگران معتقدند کلانشهرها به جهت رشد سریع در توسعه شهری در بخشهای مختلف صنعت، تجارت و حملونقل اثرات زیستمحیطی منفی از خود بر جای میگذارند، مانند تغییر در کاربری اراضی کشاورزی به مسکونی، مصرف بیرویه منابع آبهای زیرزمینی جهت گسترش فعالیتهای صنعتی و افزایش جمعیت. این اثرات منفی در نهایت منجر به بروز پدیده فرونشست میشود و همین پدیده میتواند برنامه و فرآیند توسعه شهر را متأثر سازد.»
«با توجه به شرایط سفرههای آب زیرزمینی در استانهای تهران و البرز، وضعیت رو به رشد خشکسالی در منطقه و تراکم بالای زیرساختها و کاربریهای استان تهران، برنامهریزی جهت کاهش آسیبپذیری فرونشست بیش از پیش اهمیت دارد.»
روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی – تحلیلی است. یک مدل کاربردی جهت تصمیمگیری برنامهریزان در روند برنامهریزی یک منطقه، باید قابلیت تدوین اهداف، چارچوب و جایگاهی برای تحلیل داشته باشد. بنابراین در این پژوهش برای ارزیابی خطر فرونشست زمین مدلی به کار رفته است که سه عامل اصلی «احتمال وقوع»، «آسیبپذیری» و میزان «ریسک» ایجاد شده را بررسی میکند.
در فرآیند پژوهش، بخش شناخت به دو قسمت شناخت مخاطره و شناخت محدوده مورد مطالعه تقسیم شده است. پس از آن ساختار دیاگرام دادهها در دو بخش «احتمال و شدت وقوع» و همچنین «علل زمینهای آسیبپذیری» تدوین شده است. در نهایت دو نقشه «احتمال وقوع و آسیبپذیری» با هم ترکیب شده و نقشه «پهنهبندی خطرپذیری فرونشست زمین» را ایجاد کردند. در انتها، سه نقشه «احتمال وقوع»، «آسیبپذیری» و «خطرپذیری» فرونشست بررسی و تحلیل شدند. تهیه نقشه پهنهبندی خطر فرونشست میتواند ابزاری کارآمد جهت برنامهریزی مناسب برای کاهش خطرپذیری سکونتگاههای انسانی و توسعه زیرساختهای شهری در مقابل مخاطرات آتی باشد.»
نتایج این پژوهش نشان میدهد وقوع مخاطره فرونشست با احتمال زیاد همچون کمربندی از جنوب شرق استان تهران تا غرب استان البرز کشیده شده و تعداد زیادی از شهرستانهای استان تهران و البرز را تحت تأثیر قرار داده است.
بنا بر نتایج این پژوهش، مناطق جنوبی شهرستان تهران همچون چهار دانگه و همچنین شهرستانهای پاکدشت، پیشوا، بخشهای شمالی شهرستان ورامین و شهرری، بخش میانی شهریار، اسلامشهر، بهارستان، بخشهای شمالی رباط کریم از استان تهران و بخش جنوبی شهرستان کرج، هشتگرد و نظرآباد از استان البرز در معرض وقوع این پدیده با احتمال بسیار زیاد است.
بر اساس بررسیهای صورت گرفته «شهر تهران، بخشهای شمالی هشتگرد، بخش جنوبی ورامین و اشتهارد در منطقه دارای احتمال زیاد وقوع فرونشست هستند. همچنین مناطق شمال و شمال شرقی استان تهران و البرز که شامل شهرستانهای دماوند، فیروزکوه، شمیرانات، مناطق شمالی کرج و ساوجبلاغ است در محدوده با احتمال کم فرونشست هستند.»
محققان در این مقاله میگویند: «از نظر شاخص آسیبپذیری نیز در محدودههای مرکزی و جنوب غرب استان تهران بیشترین احتمال آسیبدیدگی وجود دارد. هم چنین در مرکز و غرب استان البرز در مناطق نظرآباد و ساوجبلاغ بیشترین آسیبپذیری متحمل است و در مناطق شرق و شمال غربی استان تهران کمترین میزان آسیبپذیری وجود دارد. در مجموع مناطق مرکزی و جنوب و جنوب غربی در برابر این پدیده وضعی بحرانی دارند و در حاشیههای شمال و شمال شرق از میزان بحرانی بودن شرایط کاسته میشود.»
در این پژوهش آمده است: «در شهر تهران و در مناطق ۱۸، ۱۹، ۲۰ و شهرری به دلیل میزان بالای مهاجرت افراد به این مناطق، فرونشستهای زمین بیشتر است زیرا آب مصرفی جمعیت مهاجر ساکن در مناطق مذکور از منابع آب زیرزمینی تأمین میشود. طبق نقشههای مخاطره، آسیبپذیری و بحران تعدادی انبار مواد نفتی و سوختی و جایگاههای پمپبنزین و جایگاه پمپ گاز، ایستگاه گاز، لولهکشیهای انتقال نفت و خطوط فشار قوی برق و خطوط اصلی گاز، کارگاههای تولید و یا حاوی مواد خطرزا در محدوده فرونشست تهران قرار دارند.»
این پژوهش در اولین شماره دوره نهم فصلنامه "دانش پیشگیری و مدیریت بحران" منتشر شده است.
در پژوهشی که مهندس مریم منتظریون، کارشناس ارشد معماری گرایش بازسازی پس از سانحه از دانشگاه شهید بهشتی و مهندس فرشته اصلانی، دانشجوی دکترای عمران گرایش مهندسی زلزله، از پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله انجام دادهاند آمده است: «فرونشست زمین، نشست تدریجی یا ناگهانی قسمتهایی از سطح زمین به واسطه نیروی ثقل است که در اثر انحلال، حفاری، جابهجایی مصالح یا استخراج سیالات زیرسطحی ایجاد میشود. پژوهشگران رابطه بین توسعه شهری و فرونشست زمین را رابطهای دوجانبه میدانند که هر دو بر هم تاثیرگذاشته و تأثیر میپذیرند.»
محققان در ادامه میگویند: «پژوهشگران معتقدند کلانشهرها به جهت رشد سریع در توسعه شهری در بخشهای مختلف صنعت، تجارت و حملونقل اثرات زیستمحیطی منفی از خود بر جای میگذارند، مانند تغییر در کاربری اراضی کشاورزی به مسکونی، مصرف بیرویه منابع آبهای زیرزمینی جهت گسترش فعالیتهای صنعتی و افزایش جمعیت. این اثرات منفی در نهایت منجر به بروز پدیده فرونشست میشود و همین پدیده میتواند برنامه و فرآیند توسعه شهر را متأثر سازد.»
«با توجه به شرایط سفرههای آب زیرزمینی در استانهای تهران و البرز، وضعیت رو به رشد خشکسالی در منطقه و تراکم بالای زیرساختها و کاربریهای استان تهران، برنامهریزی جهت کاهش آسیبپذیری فرونشست بیش از پیش اهمیت دارد.»
روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی – تحلیلی است. یک مدل کاربردی جهت تصمیمگیری برنامهریزان در روند برنامهریزی یک منطقه، باید قابلیت تدوین اهداف، چارچوب و جایگاهی برای تحلیل داشته باشد. بنابراین در این پژوهش برای ارزیابی خطر فرونشست زمین مدلی به کار رفته است که سه عامل اصلی «احتمال وقوع»، «آسیبپذیری» و میزان «ریسک» ایجاد شده را بررسی میکند.
در فرآیند پژوهش، بخش شناخت به دو قسمت شناخت مخاطره و شناخت محدوده مورد مطالعه تقسیم شده است. پس از آن ساختار دیاگرام دادهها در دو بخش «احتمال و شدت وقوع» و همچنین «علل زمینهای آسیبپذیری» تدوین شده است. در نهایت دو نقشه «احتمال وقوع و آسیبپذیری» با هم ترکیب شده و نقشه «پهنهبندی خطرپذیری فرونشست زمین» را ایجاد کردند. در انتها، سه نقشه «احتمال وقوع»، «آسیبپذیری» و «خطرپذیری» فرونشست بررسی و تحلیل شدند. تهیه نقشه پهنهبندی خطر فرونشست میتواند ابزاری کارآمد جهت برنامهریزی مناسب برای کاهش خطرپذیری سکونتگاههای انسانی و توسعه زیرساختهای شهری در مقابل مخاطرات آتی باشد.»
نتایج این پژوهش نشان میدهد وقوع مخاطره فرونشست با احتمال زیاد همچون کمربندی از جنوب شرق استان تهران تا غرب استان البرز کشیده شده و تعداد زیادی از شهرستانهای استان تهران و البرز را تحت تأثیر قرار داده است.
بنا بر نتایج این پژوهش، مناطق جنوبی شهرستان تهران همچون چهار دانگه و همچنین شهرستانهای پاکدشت، پیشوا، بخشهای شمالی شهرستان ورامین و شهرری، بخش میانی شهریار، اسلامشهر، بهارستان، بخشهای شمالی رباط کریم از استان تهران و بخش جنوبی شهرستان کرج، هشتگرد و نظرآباد از استان البرز در معرض وقوع این پدیده با احتمال بسیار زیاد است.
بر اساس بررسیهای صورت گرفته «شهر تهران، بخشهای شمالی هشتگرد، بخش جنوبی ورامین و اشتهارد در منطقه دارای احتمال زیاد وقوع فرونشست هستند. همچنین مناطق شمال و شمال شرقی استان تهران و البرز که شامل شهرستانهای دماوند، فیروزکوه، شمیرانات، مناطق شمالی کرج و ساوجبلاغ است در محدوده با احتمال کم فرونشست هستند.»
محققان در این مقاله میگویند: «از نظر شاخص آسیبپذیری نیز در محدودههای مرکزی و جنوب غرب استان تهران بیشترین احتمال آسیبدیدگی وجود دارد. هم چنین در مرکز و غرب استان البرز در مناطق نظرآباد و ساوجبلاغ بیشترین آسیبپذیری متحمل است و در مناطق شرق و شمال غربی استان تهران کمترین میزان آسیبپذیری وجود دارد. در مجموع مناطق مرکزی و جنوب و جنوب غربی در برابر این پدیده وضعی بحرانی دارند و در حاشیههای شمال و شمال شرق از میزان بحرانی بودن شرایط کاسته میشود.»
در این پژوهش آمده است: «در شهر تهران و در مناطق ۱۸، ۱۹، ۲۰ و شهرری به دلیل میزان بالای مهاجرت افراد به این مناطق، فرونشستهای زمین بیشتر است زیرا آب مصرفی جمعیت مهاجر ساکن در مناطق مذکور از منابع آب زیرزمینی تأمین میشود. طبق نقشههای مخاطره، آسیبپذیری و بحران تعدادی انبار مواد نفتی و سوختی و جایگاههای پمپبنزین و جایگاه پمپ گاز، ایستگاه گاز، لولهکشیهای انتقال نفت و خطوط فشار قوی برق و خطوط اصلی گاز، کارگاههای تولید و یا حاوی مواد خطرزا در محدوده فرونشست تهران قرار دارند.»
این پژوهش در اولین شماره دوره نهم فصلنامه "دانش پیشگیری و مدیریت بحران" منتشر شده است.
برچسب ها:
فرونشست تهرانتازهترین اخبار ساختمان
حل مساله مسکن نیازمند عزمی ملی است
بررسی چالش های طرح «خانهریز» شهرداری تهران
طرح مسکن استیجاری قیمت مسکن را بالا می برد؟
آغاز عملیات اجرایی شهرک 10 هزار واحدی در ساری
تشریح آخرین وضعیت تأمین مسکن در استان همدان
بروز شکاف قیمتی میان واحدهای نوساز و قدیمی تر
تاثیر پنجره دوجداره بر مصرف انرژی؛ واقعیت یا تبلیغات!!؟
دو راهی سازندگان: برای دیوارچینی بلوک هبلکس بخریم یا بلوک لیکا؟
ساخت 9800 واحد مسکونی تعاونی ساز در اصفهان
روزهای آرام بازار اجاره همراه با ثبات قیمت ها
مخالفت با مسکونی سازی اراضی غرب تهران
هشتگیر دیوار به سبک نوین | اتصال منعطف مطابق پیوست ششم استاندارد 2800
سوءاستفاده از سامانه های رسمی حقیقت دارد؟
مزایا و معایب هبلکس - بررسی کامل مزایا و معایب
قیمت آپارتمان در محله تهرانپارس چقدر است؟
پربازدیدترین اخبار
ثبت نام مسکن ملی در 41 شهر مجددا آغاز شده است
دو راهی سازندگان: برای دیوارچینی بلوک هبلکس بخریم یا بلوک لیکا؟
تاثیر پنجره دوجداره بر مصرف انرژی؛ واقعیت یا تبلیغات!!؟
بروز شکاف قیمتی میان واحدهای نوساز و قدیمی تر
تشریح آخرین وضعیت تأمین مسکن در استان همدان
آغاز عملیات اجرایی شهرک 10 هزار واحدی در ساری
شوک جدید برای سازندگان مسکن در تهران و کلانشهرها
طرح مسکن استیجاری قیمت مسکن را بالا می برد؟
بررسی چالش های طرح «خانهریز» شهرداری تهران
حل مساله مسکن نیازمند عزمی ملی است
هشتگیر دیوار به سبک نوین | اتصال منعطف مطابق پیوست ششم استاندارد 2800
مخالفت با مسکونی سازی اراضی غرب تهران
ساخت 9800 واحد مسکونی تعاونی ساز در اصفهان
روزهای آرام بازار اجاره همراه با ثبات قیمت ها
قیمت آپارتمان در محله تهرانپارس چقدر است؟
