صنعت سیمان نیازی به قیمت گذاری دستوری ندارد

صنعت سیمان نیازی به قیمت گذاری دستوری ندارد
Facebook Twitter LinkedIn

۱۲:۳۰ | ۱۴۰۰/۱۱/۰۴

صنعت سیمان در دهه ۸۰ به اوج رشد کمی‌ و کیفی خود رسید اما در ادامه با سیاستگذاری های نادرست این صنعت به ورطه ضرر و زیان کشیده شد چرا که دولت بر قیمت گذاری دستوری تاکید داشت و معتقد بود با این کار از افزایش قیمت مسکن جلوگیری می کند.

به گزارش اخبار ساختمان، نگاهی به تاریخچه این ماده استراتژیک توسعه و همچنین صنعت دوست و همپایی به نام فولاد نشان می‌دهد ظرف دو دهه اخیر منحنی رشد قیمت سیمان به شدت از فولاد عقب‌ مانده به گونه‌ای که نسبت قیمتی یک‌هفتم ۲۰ سال پیش امروز به یک‌چهلم رسیده است. این در حالی است که سرمایه‌گذاری صورت گرفته به ازای راه‌اندازی یک کارخانه با ظرفیت یک میلیون تن سیمان تقریبا با یک کارخانه یک میلیون تنی فولاد یکسان است (معادل ۱۵۰ میلیون دلار).

 

قیمت های دستوری بر بورس کالا و صنعت سیمان سایه انداخته است

 

امروزه آمارها نشان می‌دهد تمام حجم گردش مالی ۹۰ میلیون تنی صنعت سیمان به اندازه یک کارخانه فولاد با ظرفیت ۵/ ۱ میلیون تن است. بنابراین سرمایه‌گذارانی که با امید به بازگشت سریع سرمایه و سودآوری در دهه ۸۰ وارد کارزار تولید شدند، امروز سرانگشت گزان از اشتباه خود در سرمایه‌گذاری اظهار ندامت می‌کنند. چرا که با شرایط کنونی شاید صدها سال بازگشتن اصل سرمایه طول بکشد. حتی با ورود این صنعت به بورس کالا هم موضوع قیمت‌گذاری دولتی منتفی نشد و امروز همچنان سایه قیمت‌گذاری دستوری روی این صنعت به شکل تعیین قیمت‌های پایه از طرف وزارت صمت سنگینی می‌کند.

 

قیمت گاز برای کارخانه های سیمان پنج برابر شده است

 

علی‌اصغر گرشاسبی، مدیر عامل سیمان «هگمتان» می‌گوید: امروز شاهدیم که صنعت دچار مشکلات عدیده‌ای است. به این معنا که از یک طرف میزان فروش و مصرف سیمان به دلیل فصل زمستان و رکود پروژه‌ها کاهش یافته و از سوی دیگر هزینه‌های تولید به‌ویژه در مواردی مانند قیمت مازوت، برق، گاز، مواد ناریه و... به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. جالب اینجاست که موارد مربوط به دولت مانند گاز که با قیمت هر متر مکعب ۱۲۰ تومان در اختیار شرکت‌های سیمانی قرار می‌گرفت به ۶۰۰ تومان رسیده است و حتی با برنامه‌های پیش‌روی دولت، گاز ۸۰۰ تومانی هم محتمل است. در بخش برق هم کارخانه های سیمان با محدودیت هایی مواجه شده اند و هر کیلووات ساعت  از ۸۰ تومان به ۱۵۰ تومان رسیده و مواد ناریه هم رشدی ۴۰۰ درصدی را نسبت به ابتدای سال نشان می‌دهد. بنابراین اگر چه رشد درآمدها ممکن است به خاطر افزایش قیمت سیمان اتفاق بیفتد، اما تناسبی با هزینه‌ها ندارد.

 

قیمت مازوت رشد 2.5 برابری را تجربه کرده است

 

وی با بیان اینکه صنعت سیمان امیدوار است سال آینده با اجرای طرح‌های مسکن میزان تقاضا در بازار افزایش پیدا کند و در بخش صادرات هم با توجه به پیشرفت مذاکرات فضای مطلوب‌تری فراهم شود، می‌افزاید: از ۲۸ آبان گاز کارخانه های صنعت سیمان قطع شده و از مازوت استفاده می‌کنند. هر لیتر مازوت در سال جاری با قیمت ۳۰۰ تومان از درب پالایشگاه در اختیار شرکت‌ها قرار می‌گیرد در حالی که سال گذشته این رقم ۱۲۰ تومان بود. مضاف بر اینکه کرایه حمل هر لیتر مازوت ۲۵۰ تومان است؛ بنابراین در مجموع هر لیتر مازوت حداقل ۵۵۰ تومان برای تولیدکننده سیمان هزینه دارد. مشکل و مساله اینجاست که دولت شرکت‌ها را به نزدیک‌ترین پالایشگاه ارجاع نمی‌دهد و به طور نمونه سیمان هگمتان را که باید از پالایشگاه اراک خرید کند، به شهرری ارجاع می‌دهند. در واقع دولت اولویت تامین سوخت را نیروگاه‌ها می‌داند و برای اینکه هزینه کمتری در بخش حمل سوخت متحمل شود، از جیب شرکت‌های سیمانی آن را می‌پردازد.

 

پروسه خرید سیمان سخت تر شده است

 

گرشاسبی در مورد وضعیت سیمان در بورس کالا خاطر نشان می‌کند: قیمت پایه باید با هماهنگی تولیدکنندگان و بورس اتفاق بیفتد اما شاهدیم که وزارت صمت نرخ پایه را تعیین می‌کند و در واقع به طور غیرمستقیم قیمت‌ها را به سمت دستوری شدن پیش برده است در حالی که نفس بورس کالا به معنای تعیین قیمت توسط بازار است.

 

وی با اشاره به اینکه بورس کالا باید خرید را تسهیل کند نه اینکه خود تبدیل به مانعی برای شکل‌گیری معاملات شود، عنوان می‌کند: مسوولان با راه‌اندازی «سامانه جامع تجارت» اگر چه اهداف مثبتی را دنبال می‌کنند، اما این اقدام بدون برنامه‌ریزی درست منجر به سخت‌تر شدن پروسه خرید سیمان توسط افراد شده است.

 

نوع نگاه ها به صنعت سیمان باید تغییر کند

 

وی ادامه می‌دهد: سیمان کالایی حجیم است که به شدت متاثر از هزینه‌های حمل و نقل است و از طرفی بر خلاف بسیاری کالاها مانند فولاد ارزش قیمتی پایینی دارد. بنابراین چنانچه در شعاع ۲۰۰ کیلومتری به فروش نرسد، هزینه‌های حمل و نقل عملا خرید آن را از صرفه اقتصادی خارج می‌کند. از طرفی سیمان قابلیت ذخیره‌سازی را ندارد و به همین خاطر قابلیت احتکار را نیز ندارد. بورس کالا نیز از هزینه‌های حمل‌ونقل تاثیرپذیر است و اوضاع برای شرکت‌هایی که در نزدیکی کانون‌های مصرف سیمان هستند، متفاوت از سایرین پیش می‌رود و تقاضای بیشتری دارد بنابراین نوع نگاه به صنعت سیمان نسبت به سایر صنایع باید تغییر کند.

 

مدیر عامل سیمان هگمتان در مورد این سوال که آیا نقش واسطه ها با توجه به عرضه سیمان در بورس کالا تغییر کرده است، می‌گوید: در درجه نخست باید بدانیم که هیچ منع قانونی در گذشته برای حضور واسطه ها در بازار سیمان وجود نداشته است و در حال حاضر نیز که سیمان در بورس کالا عرضه می شود، همین افراد با حجم بالا خرید می‌کنند و در بین مصرف‌کنندگان خرد و فروشنده‌ها توزیع می‌کنند. اما ذکر این نکته ضروری است که بورس کالا باعث شفافیت بازار و خرید و فروش شده است. حضور واسطه‌ها در صنعت سیمان مورد عجیبی نیست. این واسطه‌ها در تمامی ‌صنایع وجود دارند. کما اینکه امروز مصرف‌کننده نهایی مواد غذایی خود را از تولیدکننده به صورت مستقیم نمی‌گیرد. نکته دیگر اینکه بنده از زمان راه‌اندازی بورس کالا شاهد سوءاستفاده واسطه‌ها و خریداران بزرگ نبوده‌ام و با سودهای منطقی سیمان را به بازار عرضه کرده‌اند. به گونه‌ای که این سود ۷ تا ۱۲درصد بوده است.

 

بازار سیمان به کنترل نیاز ندارد

 

وی با بیان اینکه برای کنترل بازار سیمان نیازی به اعمال قیمت های دستوری نیست، افزود: اگر دولت تعیین قیمت سیمان را به بورس کالا واگذار کند قطعا افزایش قیمت چندانی اتفاق نخواهد افتاد چراکه میزان تولید به مراتب بالاتر از میزان تقاضای موجود در بازار است. بنابراین بازار به کنترل های مضاعف و دستورالعمل های کنترلی نیاز ندارد. دولت و به طور خاص وزارت صنعت معدن تجارت و سازمان حمایت از حقوق تولیدکننده و مصرف کننده باید تنظیم بازار را بر عهده صنف مربوطه بگذارند.

 

دنیای معدن

سوالات متداول
  • صادرات کلینکر نسبت به سیمان چه مزیت هایی دارد؟
    برای تولید کلینکر ۹۵ درصد مرحله تولید سیمان باید طی شود،‌ قیمت کنونی این محصول در بازار جهانی در حدود ۲۶ دلار در تن و قیمت سیمان ۲۸ دلار در تن است. به دلیل حمل‌ونقل راحت‌تر و مزیت قیمتی، صادرات کلینکر مقرون به صرفه‌تر و راحت‌تر از سیمان است.
  • قیمت سیمان در بورس کالا چقدر است؟
    قیمت یک تن سیمان پاکتی در بورس کالا 480 هزار تومان است که قیمت هر پاکت سیمان را در محدوده زیر 25 هزار تومان قرار داده است.
اخبار ساختمان
@akhbarsakhteman