علت تأخیر در اجرای طرح خانه‌ریز چیست؟

به گزارش اخبار ساختمان، با افزایش قیمت مسکن و دشوارتر شدن خانه دار شدن برای اقشار متوسط و کم درآمد، طی سال های اخیر ایده های مختلفی برای تسهیل سرمایه گذاری مردم در بازار مسکن مطرح شده است؛ ایده هایی که هدف آنها ایجاد امکان مشارکت شهروندان با سرمایه های خرد در پروژه های ساختمانی و حفظ ارزش دارایی مردم در برابر تورم بوده است. در همین راستا، شهرداری تهران در پاییز سال گذشته از اجرای طرحی با عنوان «خانه‌ریز» رونمایی کرد؛ طرحی که قرار است امکان ورود مردم به بازار مسکن را حتی با سرمایه هایی در حد یک میلیون تومان فراهم کند.

شهرداری تهران اعلام کرده بود که در قالب این طرح، شهروندان می توانند به جای خرید یک واحد کامل مسکونی، بخش های کوچک و متری از پروژه های ساختمانی را خریداری کرده و به مرور زمان مالک بخشی از یک پروژه یا حتی یک واحد کامل شوند.

بر اساس توضیحاتی که در زمان رونمایی اولیه ارائه شد، «خانه‌ریز» در واقع امتیاز ۰.۰۱ متر مربع از یک ملک مشخص به صورت مشاعی است.

طبق سازوکار تعریف شده برای این طرح، اگر فرد یا افرادی تا پایان یک پروژه موفق به تکمیل میزان لازم خانه‌ریز برای مالکیت کامل یک واحد نشوند، امکان انتقال سرمایه آنها به پروژه های بعدی فراهم خواهد بود تا در یک بازه زمانی بلندمدت بتوانند به مالکیت یک واحد کامل دست پیدا کنند. همچنین در صورت انصراف، افراد می توانند خانه ریز‌های خود را به قیمت روز واگذار کنند و علاوه بر سود ناشی از مشارکت در ساخت، از افزایش ارزش ملک نیز بهره مند شوند.

یکی از مهمترین ویژگی های این طرح، قابلیت معامله خانه ریز‌ها در بازار ثانویه است؛ موضوعی که به گفته مدیران شهری باعث می شود سرمایه گذاران هر زمان که بخواهند بتوانند از پروژه خارج شوند یا دارایی خود را به پروژه دیگری منتقل کنند.

شهرداری تهران همچنین معتقد است این مدل علاوه بر کمک به خانه دار شدن تدریجی مردم، می تواند به رونق صنعت ساخت و ساز نیز کمک کند؛ صنعتی که سهم قابل توجهی در اقتصاد کشور دارد و بسیاری از حوزه های اقتصادی به آن وابسته هستند.

خاصه باف، مدیرعامل سازمان سرمایه گذاری و مشارکت های مردمی شهرداری تهران، پیش تر درباره مزایای این طرح گفته بود: مهمترین امتیاز این طرح برای مردم است. از یک سو سرمایه شهروندان در برابر تورم ملک حفظ می شود و از سوی دیگر مردم می توانند در سود حاصل از ساخت و ساز شریک شوند.

وی همچنین تأکید کرده بود که شهرداری تهران در این طرح صرفاً به دنبال فروش دارایی نیست، بلکه تلاش دارد زمینه مشارکت واقعی مردم در پروژه های اقتصادی را فراهم کند.

به گفته خاصه باف، نظارت بر قیمتگذاری، کنترل روند پیشرفت پروژه ها، تضمین ادامه ساخت و ساز و امکان تبادل و خرید و فروش دارایی ها از طریق بستر‌های دیجیتال از جمله ویژگی هایی است که برای این طرح تعریف شده است.

علت تأخیر در اجرای طرح «خانه‌ریز»

این طرح قرار بود در اسفندماه سال گذشته به صورت رسمی وارد مرحله عرضه عمومی شود، اما همزمانی آن با شرایط جنگی و فضای ناپایدار ناشی از تحولات منطقه ای، اجرای آن را به تعویق انداخت؛ موضوعی که باعث شد برای چند ماه خبری از آغاز رسمی پروژه منتشر نشود.

اکنون مدیرعامل سازمان سرمایه گذاری و مشارکت های مردمی شهرداری تهران جزئیات تازه ای از روند اجرای این طرح و زمان آغاز فعالیت رسمی آن ارائه کرده است.

خاصه باف در ابتدای این گفتگو با اشاره به تأخیر در اجرای پروژه اظهار کرد: سال گذشته جزئیات این طرح و اهداف آن تشریح شد و قرار بود عرضه اولیه پروژه در اسفندماه انجام شود، اما همزمانی با شرایط جنگی و تلاطم های ناشی از آن، اجرای طرح را با تأخیر مواجه کرد.

وی گفت: در آن مقطع به دلیل فضای ناپایدار و ابهاماتی که برای مردم وجود داشت، زمان مناسبی برای عرضه اولیه پروژه نبود و به همین دلیل تصمیم گرفتیم اجرای آن را به تعویق بیندازیم تا شرایط برای ورود شهروندان شفاف تر و مطمئن تر شود.

مدیرعامل سازمان سرمایه گذاری و مشارکت های مردمی شهرداری تهران افزود: طی هفته گذشته کمپین تبلیغاتی و اطلاع رسانی پروژه آغاز شده و تیم های اجرایی در حال تولید محتوا و آماده سازی زیرساخت های لازم هستند. همچنین بخشی از ایرادات فنی و حقوقی پروژه نیز برطرف شده است.

جزئیات آغاز عرضه عمومی پروژه

وی ادامه داد: یکی از موانع اصلی آغاز پروژه، صدور پروانه شهرسازی بود که خوشبختانه هفته گذشته صادر شد و اگر شرایط طبق برنامه پیش برود، تا پایان اردیبهشت یا حداکثر هفته نخست خرداد، عرضه عمومی پروژه آغاز خواهد شد.

خاصه باف با اشاره به آغاز عملیات اجرایی پروژه تصریح کرد: سرمایه گذار پروژه از هفته آینده عملیات تجهیز کارگاه و اجرای پروژه را آغاز می کند. محل اجرای این طرح در منطقه ۵ تهران در نظر گرفته شده و تمامی اطلاعات مربوط به پروانه، نقشه ها و پلان های پروژه در سامانه بارگذاری خواهد شد.

وی درباره ظرفیت پروژه و میزان مشارکت شهروندان گفت: برای فاز نخست پروژه، حدود ۶۸۰ هزار متر مربع مساحت خالص مسکونی در نظر گرفته شده است که بخشی از آن متعلق به شهرداری تهران و حدود ۴۰ درصد آن سهم سرمایه گذار خواهد بود.

مدیرعامل سازمان سرمایه گذاری و مشارکت های مردمی شهرداری تهران توضیح داد: عرضه سهام پروژه به‌صورت تدریجی انجام می شود و اینگونه نیست که تمام ظرفیت پروژه به صورت یکجا وارد بازار شود. به عنوان مثال ممکن است در مرحله نخست بخشی از ظرفیت در خردادماه و بخش دیگری در ماه های بعد عرضه شود.

وی درباره نحوه مشارکت مردم در این طرح خاطرنشان کرد: شهروندان می توانند از طریق سامانه «شهرزاد» و با ایجاد حساب کاربری و شارژ کیف پول خود، از مبالغ پایین حتی یک میلیون تومان در این پروژه سرمایه گذاری کنند.

خاصه باف افزود: ارزش سهام افراد متناسب با پیشرفت فیزیکی پروژه و قیمت روز ملک افزایش پیدا می کند و کارشناسان رسمی به صورت ماهانه ارزش گذاری پروژه را انجام خواهند داد. در نتیجه سرمایه افراد همزمان با رشد پروژه و تورم بازار مسکن افزایش خواهد یافت.

وی ادامه داد: شهروندان هر زمان که بخواهند می توانند سهام خود را در بازار ثانویه عرضه کنند و در صورتی که خریداری وجود نداشته باشد، مجموعه متعهد است سهام را با ۱۰ درصد کمتر از قیمت روز خریداری کند تا اصل سرمایه و سود منطقی افراد حفظ شود.

مدیرعامل سازمان سرمایه گذاری و مشارکت های مردمی شهرداری تهران با بیان اینکه هدف اصلی این طرح، ایجاد امکان خانه دار شدن تدریجی برای شهروندان است، گفت: امروز خرید یک واحد مسکونی در تهران به سرمایه چند میلیارد تومانی نیاز دارد، اما در این مدل افراد می توانند با سرمایه های خرد وارد بازار شوند و به مرور زمان دارایی ملکی خود را افزایش دهند.

وی تأکید کرد: شهروندان می توانند در بازه ای هشت تا ۱۵ ساله، متناسب با توان مالی خود به مالک بخشی از یک واحد مسکونی یا حتی یک واحد کامل تبدیل شوند و این مسئله می تواند انگیزه خانه دار شدن را در میان اقشار مختلف جامعه افزایش دهد.

خاصه باف در پایان گفت: عملیات اجرایی پروژه آغاز شده و سرمایه گذار در حال تجهیز کارگاه است. حتی در صورت بروز شرایط خاص، روند اجرای پروژه متوقف نخواهد شد و برنامه ریزی ها برای ادامه فعالیت ها انجام شده است.

با وجود توضیحات ارائه شده از سوی مسئولان شهری، طرح «خانه‌ریز» همچنان با پرسش هایی از سوی کارشناسان و فعالان بازار مسکن مواجه است؛ از جمله اینکه این مدل تا چه اندازه می تواند در عمل به خانه دار شدن اقشار متوسط کمک کند و آیا ساختار حقوقی و اقتصادی آن توان حفظ سرمایه مردم در شرایط نوسانی بازار را خواهد داشت یا خیر.

با این حال، شهرداری تهران این طرح را یکی از مدل های جدید مشارکت مردمی در اقتصاد شهری می داند و معتقد است در صورت موفقیت، می تواند الگوی تازه ای برای سرمایه گذاری خرد در حوزه مسکن و توسعه شهری ایجاد کند؛ الگویی که به گفته مدیران شهری، هدف نهایی آن افزایش مشارکت شهروندان و کاهش فاصله مردم با بازار مسکن است.

اقتصاد24