طراحی شهری چیست؟

به گزارش اخبار ساختمان، این شاخه از علم با رشته هایی نظیر معماری منظر، جامعه شناسی، برنامه ریزی شهری و … مرتبط است و فرهنگ و اقتصاد را نیز شامل می شود. طراحی شهری با رویکرد ساختارگرایی، فضاهای کالبدی را سازمان می بخشد و دامنه فعالیت آن نامحدود است.

این طراحی معماری را با برنامه ریزی شهری مرتبط می کند و در واقع یک هنر جدید محسوب نمی شود. هنگامی که انسان از فضای خصوصی خود گامی فراتر نهاده و وارد فضای شهری می شود متوجه این طراحی در فضاهای مختلف می گردد. این نوع فعالیت بسیار انعطاف پذیر است و طرحی نیست که در زمانی شروع شده و پس از مدتی خاتمه یابد. طراحی شهری نوعی حرفه است که مدت زمان زیادی از بروز آن نمی گذرد.

این طراحی که شاخه ای از شهرسازی محسوب می شود رویکردی چند جانبه دارد و سایر مشاغل موجود در اجتماع را در بر می گیرد. در واقع این هنر دستاورد حوزه کاری شغل های دیگر است و چیزی فراتر از فعالیت طراحان شهری را می طلبد.

با شکل گیری طراحی شهری طیف گسترده ای از فعالان مشاغل مختلف نظیر شهرسازان، طراحان منظر، معماران و … همکاری خود را با این صنف اعلام نمودند. وظیفه فعالان این حوزه تغییر پروسه سازماندهی به محیط اطراف و فضاهای پیرامون شهری است.

طراحان شهرسازی به فضاهای شهری وسعت دید بیشتری می بخشند و از خلاقیت و ابتکارهای خود برای خلق محیط شهری استفاده می نمایند. حوزه فعالیت آنها از خیابان ها، میدان ها، پارک ها و … گرفته تا فضای کلی شهر و اطراف آن را در بر می گیرد. طراحان با بیان نظرات خود و عملی نمودن آنها نقش مهمی در احیای فضای شهری ایفا می کنند و شهروندان را با ابتکارات نوین خود آشنا می نمایند.

این افراد پیرامون محیط مورد نظر را با توجه به شرایط اقتصادی، سیاسی و فیزیکی آن مکان مورد تحقیق و بررسی قرار می دهند و سیاست گذاری های جدید را به سمت ساخت و ساز مناطق شهری سوق می دهند. در طراحی شهری تصاویر گرافیکی از فضاهای مختلف شهری تهیه می شود. این تصاویر هم طرح های کلی را در بر می گیرد و هم فناوری های نوین در طراحی با کامپیوتر را شامل می شود. طراحان شهری به مردم کمک می کنند تا از حضور در فضاهای زیبای شهری لذت ببرند و شهری با طراحی ایده آل داشته باشند.

این نوع طراحی قسمت مهمی از هویت شهروندان محسوب می شود و مفاهیمی نظیر اینکه آنها چگونه فکر می کنند، چه امکاناتی در اختیار دارند و ایده های خلاقانه کدام طراحان، شهر را به مکان مناسبی برای زندگی تبدیل کرده است را در بر می گیرد. وقتی تمام این نگرش ها در کنار هم نمود پیدا می کنند، نمای کل شهر فرهنگ و طرز تفکر شهروندان را به نمایش می گذارد. در واقع، ظاهر شهر و طراحی نماد نوع تفکر، امکانات موجود در سطح شهر و علایق شخصی است.

وظیفه طراحی شهری فراهم نمودن حداقل امکانات شهری برای تمام اقشار جامعه و ایجاد تنوع و دگرگونی در این امکانات برای استفاده توسط طبقات مختلف شهری است. انجام این کار با استفاده از راهبردهای افراد باصلاحیت در حوزه شهرسازی و یکنواخت سازی استانداردها صورت می پذیرد. طراحی شهری به تشکلات رسمی برای اجرایی شدن نیاز دارد تا قشرهای مختلف جامعه بتوانند با کمک آنها به آرزوهای خود دست یابند.

نظرخواهی از قشرهای مختلف در مورد سازماندهی و شکل دهی به ساختمان و فضای شهر باعث ارتقاء زیبایی شهری و هماهنگی مکان های مختلف با یکدیگر می شود، در این صورت شهر بازتابی از هویت و فرهنگ مردم خواهد بود. استفاده از عقاید مشترک و ایده های سازنده می تواند تفاوت ناشی از تنوع در روش زندگی بین گروه های مختلف را از بین ببرد.

هزینه هایی که صرف طراحی شهری می شوند در مقایسه با برنامه ریزی شهری بالاتر می باشد، از این رو برای اجرای آن به افراد متخصص و ماهر نیاز است. طراحی شهری با هدف شکل گیری فضای شهری برای تاثیرگذاری بر روی رفتار جامعه و ظاهر شهر صورت می گیرد.

همانطور که گفته شد این طراحی با حوزه های مختلف و فعالیت های مختلف در ارتباط است. وقتی صحبت از طراحی شهری می شود تاکید بر این است که معماران علاوه بر اینکه مسئولیت طراحی و ساخت یک بنا را بر عهده دارند باید به فضای پیرامون و موقعیت مکانی آن نیز توجه نمایند.

علاوه بر آن طراحان منظر و فضای سبز قبل از شروع کار خود باید به درک عمیقی از فضاهای مختلف شهری برسند و شهرسازان علی رغم فعالیت خود در حوزه توسعه شهری به شکل فیزیکی آن نیز توجه خاص معطوف دارند. طراحی شهری یک دانش چند تخصصی است که با محیط پیرامون انسان در ارتباط می باشد.

هدف از این علم افزایش کیفیت زندگی و طراحی ایده آل فضاهای موجود در سطح شهر است. این طراحی مولفه هایی نظیر زیبایی شناختی بصری و درک محیط زیست را در بر می گیرد. طراحی شهری تمام جنبه های فضای پیرامون را چه یک جزء کوچک از فضا و چه چشم اندازی وسیع از شهر را تحت تاثیر قرار می دهد.

در طراحی شهری وضعیت محل مورد نظر و داده ها باید با هم همخوانی داشته باشند تا بهترین طرح در آن مکان اجرا شود. طراحی با آگاهی از تمام مسائل شهری باید صورت گیرد زیرا این دانش یک موضوع هندسی نیست بلکه نوعی تفکر همراه با احساس است که نیازمند صبر و حوصله می باشد. مناظر طبیعی و ظاهر شهر و روستا طراحی شهری را به تصویر می کشند و بر اهمیت این طراحی تاکید می کنند.

در کل این طراحی حد وسط شهرسازی و معماری است و مشخصه های این دو دانش را در بر می گیرد. طراحی شهری دانشی مجزا از سایر رشته ها نیست بلکه در کنار آنها معنا پیدا می کند. در اصل، این فعالیت میان رشته ای راه حل هایی با هدف سازماندهی به کالبد عمومی شهر ارائه می دهد و در جستجوی توسعه جلوه بصری شهر می باشد.

ساختمانچی