زلزله و فرونشست تهران را تهدید می کند

به گزارش اخبار ساختمان، کارشناسان با اشاره به برداشت بی‌رویه از منابع آبی پایتخت معتقدند، بسیاری از سازه‌هایی که در تهران بر روی دشتی که سفره‌های آب زیرزمینی آن خالی شده، ساخته شده‌ است و ممکن است به جای یک زلزله هفت ریشتری با یک زلزله پنج ریشتری ساخته ها فرو بریزند.

موضوعی که چندی پیش موسسه تحقیقاتی "اینتل‌ لب" نیز با انتشار تصاویر ماهواره‌ای، به آن اشاره کرد و فرونشست زمین در اطراف تهران را بمب ساعتی بی‌صدا توصیف کرد که می تواند تهدید جانی برای جمعیت چند میلیونی ساکن در این کلانشهر باشد.

کارشناسان سازمان زمین شناسی نیز پدیده فرونشست زمین را موضوعی جدی برای تهران عنوان می کنند اما آن را جدید نمی دانند و معتقدند که چند سالی است که زنگ خطر آن در تهران به صدا در آمده است.

فرونشست زمین در تهران ۳۶ سانتی متر سالانه، استاندارد جهانی چهار میلی متر

به گفته این کارشناسان نرخ فرونشست در تهران ۳۶ سانتمیتر در سال اعلام شده است، در حالی که استاندارد جهانی آن چهار میلیمتر در سال است، یعنی اگر میزان فرونشست زمین از چهار میلیمتر در سال بیشتر باشد باید شرایط بحرانی اعلام شود در حالی که ما در تهران ۳۶ سانتیمتر فرونشست داریم.

فرونشست زمین یک مخاطره زمین ‌شناختی است که می‌تواند پیامدهای مختلفی مانند تخریب محیط زیست، آسیب رساندن به تأسیسات و زیرساخت‌های شهری و تخریب ساختمان‌های شهری را به‌دنبال داشته باشد اما فرونشست برخلاف برخی پدیده‌های زمین‌شناسی دیگر، قابل مدیریت و پیشگیری است.

مطالعات ژئوتکنیک برای فرونشست شهر تهران، می تواند کاربردهای متعددی در تصمیم گیری های مربوط به توسعه شهری ایفا کند، در واقع داده های ژئوتکنیکی، آن دسته اطلاعات مربوط به زمین هستند که در برنامه ریزی، اکتشاف طراحی، ساخت و بهره برداری از سازه های مهندسی و پروژه های عمرانی و معدنی به کار رفته و ایمنی و کارایی موثر آنها را تضمین می کنند.

مطالعات ژئوتکنیک نیاز امروز ساخت‌وساز پایتخت

مدیر نظام فنی اجرایی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران، انجام مطالعات ژئوتکنیک و انجام آزمایشات مکانیک خاک در ساخت و سازهای استان تهران را یکی از ضرورت‌ها و نیازهای مهم قبل از اجرای پروژه‌ها و احداث انواع بناها در این استان دانست و گفت: اکنون نیازمند انجام مطالعات ژئوتکنیک در استان تهران هستیم تا مناطق استان مورد بررسی همه جانبه قرار گیرد و کلیه شهرداری­‌های استان موظفند برای صدور پروانه ساختمانی نسبت به اخذ گزارش ها و مطالعات ژئوتکنیک مطابق مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان­ها، اقدام کنند.

"پرویز قوامی‌نژاد" در این باره افزود: در صورت اقدام شهرداری ها، صدور پروانه ساخت و تهیه نقشه‌های اجرایی برای احداث ساختمان­های مرتفع در هر یک از مناطق شهری منطبق با جنس و مقاومت خاک خواهد بود و از هر گونه تبعات احتمالی از جمله نشست ساختمان و ایجاد ترک­‌های سازه­‌ای و ناپایداری بناها جلوگیری به‌عمل خواهد آمد.

وی با اشاره به مصوبات شورای فنی استان، اظهار کرد: بهره‌مندی از مجریان ذی‌صلاح در ساخت‌وسازها از دیگر اقداماتی است که در شورای فنی به تصویب رسیده تا از این پس کلیه مالکان، صاحبان کار و کارفرمایان هنگام صدور پروانه ساختمانی از شهرداری­‌های استان نسبت به معرفی و بکارگیری مجری ذی‌صلاح اقدام کنند.

وی ادامه داد: شهرداری‌ها، سازمان نظام مهندسی و اداره کل راه و شهرسازی استان سه متولی اصلی ساخت‌وساز در استان هستند که یکپارچگی عملکرد آنان موجب بهبود روند فعلی ساخت‌وساز در استان می‌شود.

ارزیابی ساخت‌وسازهای شهری

مدیر نظام فنی اجرایی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران با بیان اینکه طبق مصوبه شورای فنی استان بحث ارزیابی ساخت‌وسازهای شهری در حال انجام است، گفت :تاکنون از شش شهر استان بازدیدهای میدانی توسط نمایندگانی از شهرداری، دفترفنی، عمرانی، حمل و نقل و ترافیک استانداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان، اداره­‌کل راه و شهرسازی استان انجام شده که در برخی مناطق ساخت‌وساز مطلوب و در برخی مناطق روند نامطلوب ساخت و ساز مشاهده شد که نتایج آن در دسترس مراجع ذیربط قرارگرفت.

وی افزود: از آنجا که در ساخت‌وساز مجموعه‌ای از عوامل تاثیرگذار هستند باید مجموعه این عوامل بررسی و شناسایی شود و دستگاه‌های متولی هر یک نقش خود را به درستی ایفا کنند.

انتخاب مناسب ترین گزینه ها برای پهنه های بلند مرتبه سازی در ابرشهری نظیر تهران، یکی دیگر از کاربردهای مهم نقشه های پهنه بندی ژئوتکنیکی است. برابر مفاد طرح تفصیلی شهر تهران، ابنیه با ارتفاع بیش از ۱۲ طبقه در زمره ساختمان های بلندمرتبه قرار دارند و انجام آزمایش های مکانیک خاک پیش از اجرای پروژه های انبوه سازی و بلندمرتبه سازی نیز الزامی است. تولید نقشه های پهنه بندی ژئوتکنیکی شاید حتی طرح های فرادست شهرسازی را نیز دستخوش تغییراتی کند تا پهنه های بلندمرتبه سازی با دقت بیشتری تعیین شوند.

ایرنا