علل شکست نوسازی بافت فرسوده چیست؟

به گزارش اخبار ساختمان، کا‌رشناسان حوزه نوسازی شهری در یک نشست تخصصی درباره آسیب‌‌شناسی فرآیند نوسازی بافت‌های فرسوده و بازآفرینی شهری اعلام کردند: بررسی‌‌ها نشان می‌دهد، تهیه و تدوین بسیاری از طرح‌های توسعه شهری در سه دهه گذشته با نگاه بالا به پایین و عدم توجه به واقعیت‌های موجود، صورت گرفته است و در تهیه فرآیند طرح‌های توسعه شهری، نیازها و اولویت‌های محلی و نهادهای اجتماعی مورد توجه قرار نگرفته است.

در این نشست همچنین اعلام شد: با وجود اینکه نهاد‌‌سازی و ظرفیت‌‌سازی به عنوان دو مولفه کلیدی در جهت تحقق برنامه‌های بهسازی و نوسازی شهری تعریف شده‌‌اند اما متاسفانه شاهدیم فرآیند بازآفرینی شهری به صورت تدریجی و مرحله‌‌ای در بسیاری از شهرهای هدف یا اجرا نشده یا ناقص اجرا شده‌‌اند یا جریان فرآیند به صورت مستمر و پایدار مشارکت بخش مردمی، دولتی و عمومی شکل نگرفته است.

در سال ٩٣ ستاد ملی بازآفرینی شهری، به استناد مصوبه هیات وزیران با هدف ایجاد یک شبکه همکاری بین دستگاه‌های مختلف دخیل در فرآیند بهسازی و نوسازی شهری تشکیل شد، در واقع هدف این ستاد همراه‌‌سازی فرآیندها، اقدامات و مدیریت یکپارچه در محلات هدف بازآفرینی شهری در سه سطح ملی، استانی و شهرستانی است و نمایندگان دستگاه‌های مختلف دولتی و عمومی دخیل در امور بهسازی و نوسازی شهری با سطوح متفاوت قدرت و تصمیم‌گیری درآن حضور دارند.

اما تداوم و گسترش طرح‌ها و برنامه‌های ارتقای کیفیت زندگی در محلات هدف بازآفرینی شهری علاوه بر همکاری و هماهنگی بخش دولتی و عمومی نیاز به مشارکت و همراهی توان خودمدیریتی در بخش مردمی و ساکنان محلات هدف دارد.

علاوه بر ضرورت وجود سه سطح ستادهای ملی، استانی و شهرستانی بازآفرینی شهری پایدار برای فرآیند تصمیم‌‌سازی، تصمیم‌گیری و اجرا در محلات هدف بازآفرینی شهری، مشارکت مردم در امور اجرایی توسعه و عمران بافت‌های شهری به‌ویژه نوسازی بافت‌های فرسوده شهری در قالب نهادها و تشکل‌‌های محلی از اهمیت بالایی برخوردار است.

کارشناسان در این نشست تاکید کردند: اگرچه در حال حاضر ستادهای بازآفرینی شهری پایدار در سطح ملی، میانی (استانی) و سطح شهرستانی شکل گرفته است اما سطح محله و نهادهای محله‌‌ای ارتباط سیستماتیک و نظام‌مند با ستادها ندارند، در حالی که باید توجه داشت در سطح محلات هدف بازآفرینی است که امکان ظرفیت‌‌سازی برای خودمدیریتی محله‌‌ای و تشکل‌‌های محلی را به وجود خواهد آورد، در این صورت شکل برنامه‌ها و اقدامات بخشی در سطح محله می‌تواند قالب هماهنگ و یکپارچه به خود بگیرد.

در این نشست اعلام شد: منفعلانه و جزیره‌‌ای عمل کردن، عدم پاسخ‌دهی مناسب به مطالبه‌‌گری، فقدان آموزش‌ها و مهارت‌‌های لازم در بین اعضای این نهادها از مشکلات اساسی در نهادهای محله‌‌ای به شمار می‌رود. همچنین برخی دبیرخانه‌های ستادهای بازآفرینی شهرستان‌ها که در شهرداری‌‌ها مستقر هستند به دلایل مدیریتی، علمی، عدم استفاده از کارشناسان با‌تجربه و ساختاری نتوانسته‌‌اند نقش لازم در فرآیند بازآفرینی را ایفا کنند.

کارشناسان در این نشست از «ارتباطات» به عنوان مفهوم گمشده در سطح بازآفرینی شهری یاد و اعلام کردند: اگر در نظام آموزشی بستر و زمینه‌های مختلف ارتقای علمی و مهارتی اعضای نهادهای محله در جهت ماموریت‌های بازآفرینی شهری فراهم شود، شاهد شتاب‌بخشی در امر نوسازی و بهسازی این محلات خواهیم بود.

دنیای اقتصاد